Những điểm mới về nhập cảnh, xuất cảnh và cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam từ ngày 01/7/2026: Doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định mới liên quan đến nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh và cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam chính thức có hiệu lực theo Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam. Những thay đổi này hướng tới mục tiêu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, tổ chức và người nước ngoài trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính.

Đối với các doanh nghiệp đang sử dụng lao động nước ngoài hoặc thường xuyên thực hiện thủ tục visa, giấy phép lao động và thẻ tạm trú, việc cập nhật kịp thời các quy định mới là hết sức cần thiết.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích những điểm thay đổi đáng chú ý và đánh giá tác động thực tế đối với doanh nghiệp cũng như người nước ngoài tại Việt Nam.

1. Không còn phải nộp lại giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu

Đây được xem là một trong những cải cách đáng chú ý nhất của Luật lần này.

Theo quy định mới, nếu thông tin hoặc giấy tờ của cá nhân, doanh nghiệp đã được lưu trữ trong Cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành và cơ quan quản lý xuất nhập cảnh có thể khai thác được thì người thực hiện thủ tục sẽ không phải nộp hoặc xuất trình lại các giấy tờ đó.

Quy định này được áp dụng trong nhiều thủ tục như:

• Cấp thị thực;
• Cấp thị thực điện tử (e-Visa);
• Cấp lại thẻ thường trú;
• Và nhiều thủ tục khác thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật.

Điều này mang lại lợi ích gì?

Đối với doanh nghiệp, việc không phải chuẩn bị lại nhiều loại giấy tờ sẽ giúp:

• Giảm đáng kể thời gian chuẩn bị hồ sơ;
• Hạn chế việc bổ sung hồ sơ nhiều lần;
• Giảm sai sót do sử dụng nhiều bản giấy;
• Tăng tính chính xác nhờ khai thác dữ liệu điện tử.

Đây là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng nền hành chính điện tử, giảm gánh nặng thủ tục cho cả doanh nghiệp và người nước ngoài.

2. Thủ tục cấp visa và e-Visa tiếp tục được số hóa

Một nội dung đáng chú ý khác là việc sửa đổi quy định về thị thực và thị thực điện tử (e-Visa).

Theo Luật mới, cơ quan có thẩm quyền sẽ ưu tiên khai thác dữ liệu điện tử đã có trong hệ thống thay vì yêu cầu người dân hoặc doanh nghiệp nộp lại các giấy tờ đã được lưu trữ trước đó.

Điều này giúp:

• Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ;
• Giảm chi phí thực hiện thủ tục;
• Tăng tính minh bạch trong quá trình giải quyết hồ sơ;
• Đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất nhập cảnh.

Đối với doanh nghiệp thường xuyên bảo lãnh chuyên gia nước ngoài, đây là tín hiệu tích cực khi quy trình xin visa ngày càng được tối ưu.

3. Bổ sung loại thị thực mới dành cho nhân lực công nghệ cao

Một trong những điểm mới được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là việc bổ sung hai ký hiệu thị thực hoàn toàn mới.

Visa UĐ1

Được cấp cho:

• Nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao;
• Các trường hợp được hưởng chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật.

Visa UĐ2

Được cấp cho:

• Vợ hoặc chồng;
• Con dưới 18 tuổi của người được cấp Visa UĐ1.

Ý nghĩa của quy định mới

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy phát triển ngành công nghệ cao và chuyển đổi số, việc bổ sung nhóm thị thực này sẽ góp phần:

• Thu hút chuyên gia quốc tế;
• Hỗ trợ doanh nghiệp tuyển dụng nhân lực chất lượng cao;
• Tạo điều kiện thuận lợi để chuyên gia đưa gia đình sang Việt Nam sinh sống.

Đây được xem là chính sách mang tính chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút nguồn nhân lực quốc tế.

4. Mở rộng thêm trường hợp được miễn thị thực

Luật mới cũng bổ sung thêm một trường hợp được miễn thị thực đối với người nước ngoài thuộc diện cần ưu đãi để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội theo quy định của Chính phủ.

Việc mở rộng diện miễn thị thực tạo thêm cơ sở pháp lý để triển khai các chính sách thu hút:

• Nhà đầu tư;
• Nhà khoa học;
• Chuyên gia công nghệ;
• Nhân lực đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, danh sách cụ thể các đối tượng áp dụng sẽ cần chờ hướng dẫn chi tiết từ Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền.

5. Đơn giản hóa thủ tục cấp và cấp lại thẻ thường trú

Đối với người nước ngoài đang cư trú lâu dài tại Việt Nam, các quy định về thẻ thường trú cũng được điều chỉnh theo hướng thuận lợi hơn.

Theo đó:

• Giảm thành phần hồ sơ;
• Tăng cường sử dụng dữ liệu điện tử;
• Bổ sung cơ chế xử lý đối với các trường hợp đặc biệt liên quan đến ngoại giao, quốc phòng hoặc an ninh.

Việc đơn giản hóa này giúp người nước ngoài tiết kiệm thời gian và giảm số lần phải bổ sung hồ sơ trong quá trình thực hiện thủ tục.

6. Mở rộng quyền bảo lãnh người nước ngoài

Một điểm mới mang ý nghĩa nhân văn là công dân Việt Nam thường trú trong nước là ông hoặc bà có thể mời, bảo lãnh cháu nội hoặc cháu ngoại là người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam để thăm thân.

Trước đây, quy định này chưa được ghi nhận rõ ràng trong Luật.

Việc bổ sung đối tượng bảo lãnh góp phần đáp ứng nhu cầu đoàn tụ gia đình trong bối cảnh ngày càng có nhiều gia đình đa quốc tịch sinh sống, học tập và làm việc tại Việt Nam.

Những thay đổi này sẽ tác động như thế nào đến doanh nghiệp?

Các doanh nghiệp có sử dụng lao động nước ngoài sẽ là nhóm chịu tác động trực tiếp từ những quy định mới.

Một số lợi ích nổi bật có thể kể đến:

• Hồ sơ xin visa và bảo lãnh người nước ngoài được đơn giản hóa;
• Giảm số lượng giấy tờ phải chuẩn bị;
• Hạn chế tình trạng hồ sơ bị yêu cầu bổ sung nhiều lần;
• Rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục;
• Tăng tính minh bạch trong quá trình xử lý hồ sơ.

Bên cạnh đó, việc bổ sung loại thị thực dành cho nhân lực công nghệ cao cũng mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, AI, bán dẫn, dữ liệu lớn và chuyển đổi số.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì từ bây giờ?

Để thích ứng với các quy định mới, doanh nghiệp nên:

• Rà soát toàn bộ quy trình bảo lãnh người nước ngoài;
• Cập nhật biểu mẫu và quy định mới có hiệu lực từ ngày 01/7/2026;
• Chuẩn hóa hồ sơ điện tử để thuận lợi khi cơ quan quản lý khai thác dữ liệu;
• Theo dõi các văn bản hướng dẫn chi tiết trong thời gian tới;
• Tham khảo ý kiến đơn vị tư vấn chuyên nghiệp đối với các trường hợp đặc biệt hoặc hồ sơ phức tạp.

Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp tránh gián đoạn trong quá trình tuyển dụng, sử dụng lao động nước ngoài và thực hiện các thủ tục liên quan đến visa, thẻ tạm trú hoặc giấy phép lao động.

Kết luận

Việc Luật số 118/2025/QH15 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực quản lý xuất nhập cảnh tại Việt Nam. Các quy định mới không chỉ giúp giảm giấy tờ, đơn giản hóa quy trình mà còn tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người nước ngoài khi làm việc, đầu tư và sinh sống tại Việt Nam.

Đối với các doanh nghiệp thường xuyên thực hiện thủ tục liên quan đến người lao động nước ngoài, việc chủ động cập nhật và áp dụng đúng các quy định mới sẽ góp phần tiết kiệm thời gian, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả trong quá trình quản lý nhân sự quốc tế.